به گزارش باشگاه خبری فارس «توانا»، دبیرخانه پنجمین جشنواره سراسری داستان کوتاه دفاع مقدس (جایزه ادبی یوسف) اعلام کرد به منظور ارتقا کیفی آثار داستانی مربوط به دفاع مقدس، مجموعه مقالات پژوهشی و تخصصی توسط نویسندگان و منتقدین برجسته کشور تهیه شده که به زودی منتشر خواهد شد.
در این مجموعه، علاوه بر نقد تعدادی از داستانهای کوتاه منتشر شده در حوزه دفاع مقدس، مباحث آموزشی و پژوهشی درخصوص ادبیات داستانی دفاع مقدس ارائه شده است؛ «جشنواره ادبی یوسف» و بایدها و نبایدهای آن نیز موضوع تعدادی دیگر از مقالات این مجموعه است.
منوچهر اکبری، محمد حنیف، محمدرضا سرشار، مجتبی حبیبی، محسن پرویز، سمیرا اصلانپور، احمد شاکری، کامران پارسینژاد، فریده حقشنو، مصطفی برجی، مرتضی کربلایی، علی مهر و محمدرضا جزینی نوشتن مقالات این مجموعه را بر عهده داشتهاند.
این کتابچه همزمان با اختتامیه پنجمین جشنواره ادبی یوسف، در هفته پایانی بهمنماه 1390 در اختیار شرکتکنندگان و علاقهمندان ادبیات داستانی قرار خواهد گرفت.
]]>احمد شاکری نویسنده در گفتوگو با خبرنگار کتاب و ادبیات خبرگزاری فارس درباره جلد اول «جستاری در ادبیات داستانی سیاه دفاع مقدس» توضیحاتی داد و عنوان کرد: «جستاری در ادبیات داستانی سیاه دفاع مقدس» در یک حوزه خاصی تعریف شده، بنابراین این اثر با کتابهای دیگری کامل خواهد شد.
به گفته وی، عنوان این حوزه خاص ادبیات داستانی حوزه دفاع مقدس است که مسائل و گونههای مختلفی در آن مطرح است، هم مسائلی که درباره دفاع مقدس است و هم مسائلی که درباره ادبیات ارکان ادبی و زیبایی شناسی ادبیات، مراحل و عناصر داستان و مقولاتی اینگونه میپردازد؛ البته به مقولاتی همانند پژوهشهای ادبی و مباحث نظری در این حوزه و نقد ادبی هم میپردازد.
شاکری یادآور شد، در این حوزه موضوعی که خود گستره قابل توجهی دارد، بحث ادبیات داستانی سیاه دفاع مقدس است، البته انتخاب این بخش دلایلی داشته، یکی از آن دلایل اینکه برای تعریف گونه ادبیات داستانی دفاع مقدس نیازمند شیوهای از تعریف به ضد هستیم، یعنی با بررسی آثاری که نوشته شده و خطاهایی که صورت گرفته، در نهایت ضمن آسیب شناسی گونهها به دنبال کشف عناصر و شاخصهای خاص گونه ادبیات دفاع مقدس هستیم.
این منتقد ادبیات داستانی خاطرنشان کرد: در جلد نخست به مبانی ادبیات داستانی دفاع مقدس و تعاریف آن اشاره خواهد شد، البته در این مبانی به آثار و آرائی که طیف سیاه نویس جنگ گفتهاند، توجه شده است؛ برای اینکه مبانی را بشناسیم به تقسیمبندیهایی که به عنوان مثال طرفداران این طیف انجام دادهاند و ادبیات داستانی را به دو دوره جنگ و پس از جنگ تقسیم کردند، اشاره میکند.
وی بیان داشت: یکی از اسبابی که این طیف برای شکلگیری گونهای که البته خودشان آن را ادبیات سیاه نمیدانند، اما ما نام آن را ادبیات سیاه مینهیم، بحث شرایط جنگ است؛ اینها معتقدند در دوران جنگ به واسطه ضرورتهای اجتماعی و سیاسی ما باید تبلیغ برای شرکت در جنگ میکردیم، باید وحدت و همدلی را در جنگ حفظ میکردیم، اما دوران پس از جنگ دورانی است که ضرورت این همدلی برداشته شده، ضرورت تبلیغ برداشته شده چون دیگر جنگی نیست و چون این ضرورت برداشته شده باید به نحو دیگری این واقعه را دید؛ یعنی اگر در آن زمان ما آن واقعه را حماسی میدیدیم حال باید نگاهمان را نسبت به آن واقعه تغییر دهیم.
شاکری اضافه کرد: آن زمان نگاه ما کوتاه بود، اما حال باید حال نگاهی عمیق داشت، آن دوران نگاه احساسی به جنگ داشتیم اما حال باید نگاه عقلانی داشته باشیم، این استدلال این طیف است، البته این نگاه همه تجربههای غنی و دینباور ما را در جنگ میتواند پاک کند، چون با این استدلال که نگاه دینی سر منشاء بروز عواطف الهی بوده هنگامیکه این عواطف پاک میشوند گویا همه داشتهها و تجربههای دینی ما پاک میشود.
شاکری در ادامه خاطرنشان کرد: با این استدلال ادبیات دفاع مقدس را به دو بخش جنگ و پس از جنگ تحلیل کردند؛ عملا مبانی نظری و یا هشدارهای نظری را برای تحریف واقعیت نظری جنگ آغاز کردند پس جلد نخست «جستاری در ادبیات داستانی سیاه دفاع مقدس» به مبانی ادبیات دفاع مقدس و تعاریف میپردازد.
این نویسنده در ادامه اظهار داشت: منظور از مبانی در این جلد آن است که به خود اصطلاح ادبیات داستانی دفاع مقدس توجه شده، اینکه مراد از دفاع مقدس چیست؟ آیا این اصطلاح در برابر سایر اصطلاحها مثل جنگ، جنگ تحمیلی، دفاع، مقاومت پایداری و .... کدامیک مناسبتر است و نکته دیگر اینکه نسبت ادبیات با این اصطلاح که اصطلاح منتخب ما هم دفاع مقدس است، چیست؟
این نویسنده ابراز داشت: در بخش دوم تعاریف مطرح میشود؛ تقسیمبندیهایی که در زمینه ادبیات داستانی دفاع مقدس شده، این تقسیمبندیها سر منشاء تعاریفی شده است؛ در این مسیر به این معنا پرداخته میشود که چرا اصطلاح ادبیات سیاه انتخاب شده، اصطلاحهای موازی چون ادبیات ضد جنگ، ادبیات ضد ارزشهای جنگ کدامیک باید برگزیده شود؟ چرا ادبیات سیاه را انتخاب میکنیم؟ آیا اساسا چنین ادبیاتی وجود دارد؟ و...
شاکری تصریح کرد: تاکنون جلد نخست کتاب که به همین مبانی میپردازد، تقریبا بالغ بر 650 صفحه آن به اتمام رسیده و فکر میکنم در حدود 150 صفحه دیگر این کار ادامه و تکمیل شود تا در نهایت در اختیار پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه قرار گیرد که درباره انتشار آن تصمیمگیری شود.
]]>به گزارش خبرگزاری مهر، هیئت داوران چهارمین جشنواره داستان انقلاب پس از دو مرحله داوری بر داستانهای کوتاه، رمان و داستان بلند در بخشهای نوجوان و بزرگسال، اسامی 19 نفر را به عنوان نامزدهای تمام بخشها اعلام کردند.
در بخش داستان بلند و رمان نوجوان داستانهای «مرغ هوا» نوشته عزت الله الوندی، «محله حاجی» نوشته بهناز ضرابی زاده، «زندانی کوچک» نوشته سید حسن حسینی ارسنجانی، «بازگشت کولیها» نوشته زهرا حیدری و «نان، تفنگ، عشق» نوشته معصومه عیوضی را به عنوان نامزدهای دریافت جایزه این بخش اعلام شدند.
همچنین نامزدهای داستان کوتاه در بخش نوجوان نیز داستانهای «گل کوچک» نوشته فاطمه فروغی، «قشقرق» نوشته مونا اسکندری، «معلم کوچک من» نوشته ابوالفضل بصیری و «من و سارا» نوشته مرضیه فعلهگری به عنوان کاندیداهای این بخش از سوی هیات داوران اعلام شده است.
همچنین در بخش رمان و داستان بزرگسال هیات داوران رمانهای «خنده زار» نوشته محمد محمودی نور آباد، «آه بیشین» نوشته محمد کاظم مزینانی، «سال گرگ» نوشته جواد افهمی، «شرح پریشانی» نوشته مهرداد موسویان و «کفشهایت را پشت در بگذار» نوشته معصومه عیوضی به عنوان کاندیداهای این بخش اعلام شدهاند.
در بخش داستان کوتاه نیز داستان «ایست، خیال پردازی موقوف» نوشته فرهاد کوه پیما، «بازجویی » نوشته ابوذر هدایتی، «طفیلی» نوشته حسین علی جعفری، «یک بررسی موشکافانه» نوشته سیده عذرا موسوی و «ماسوا» نوشته زهرا حسینی گلکار را به عنوان کاندیداهای این بخش اعلام شده است.
داوری بخش نوجوان این دوره از جشنواره داستان انقلاب به عهده حمید گروگان، خسرو باباخانی و سمیرا اصلانپور بوده است و همچنین داوری بخش بزرگسال به عهده حمیدرضا شاه آبادی، محمد مهدوی شجاعی و مصطفی جمشیدی بوده است.
مراسم اختتامیه چهارمین جشنواره داستان انقلاب روز دوشنبه 24 بهمن ماه ساعت 16در تالار سوره مهر حوزه هنری واقع در تقاطع خیابان های حافظ و سمیه حوزه هنری برگزار میشود.
]]>به گزارش خبرنگار مهر، این اثر که سومین جلد از مجموعه تفاسیر روز است، به تفسیر سورههای انعام، اعراف، انفال، توبه و یونس میپردازد.
* تاثیر انقلاب اسلامی در ادبیات داستانی
وقایع رخ داده در سال 88 که از ان به تعبیر دقیق فتنه یاد می شود در تاریخ انقلاب برجسته و قابل تامل است. اتفاقات اجتماعی و سیاسی مهم همواره در طول تاریخ ادبیات داستانی جهان، موضوعات مهمی برای ادبیات قلمداد میشدهاند. چنانکه برخی ادوار ادبی در تاریخ داستان جهان را وقایعی چون انقلابها و جنگها رقم زدهاند. نسبت ادبیات داستانی با این وقایع همواره پسینی نبوده، بلکه برخی از این وقایع اساسا با تدارک علل و عواملی که ادبیات داستانی کشورها بنیانگذار آن بودهاند رخ داده است. در ایران نیز وقوع انقلاب و پس از آن رخداد دفاع مقدس توانست تاثیرات مهمی در حوزههای مختلف از جمله ادبیات داستانی بوجود بیاورد. اما این تغییرات گرچه گسترده و تاثیرگذار بود اما عمیق نبود. مرور تعامل ادبیات داستانی پس از انقلاب و نویسندگان آن با وقایع مهم اجتماعی گویای آن است که برجستهترین حضور نویسندگان مربوط به دهه نخست پس از پیروزی انقلاب یعنی دفاع مقدس است. البته این مهم به واسطه عللی صورت گرفت. از جمله به انزوا رفتن نویسندگان نسل گذشته ادبیات داستانی و بنبست فکری شبهروشنفکران که داعیهدار رهبری توده مردم بودند فضایی را فراهم ساخت تا نویسندگان جوان برخاسته از جریان انقلاب اسلامی دست به قلم برده و بر اساس تجربیات ناب خود و ایمانی که نتیجه ان انقلاب اسلامی و حماسههای دوران دفاع مقدس بود آثاری را خلق نمایند.
*خاموشی نویسندگان شبهروشنفکر به دلیل سلطه فضای دینخواهانه و انقلابی
این خاموشی مقطعی ادبیات شبه روشنفکر که به واسطه سلطه فضای دین خواهانه و انقلابی رقم خورده بود، در لایه های زیرین با حرکتی پرشتاب در بازگشت به عرصه فعال ادبی و به انزوا راندن یا انحراف ادبیات انقلاب همراه بود. درست در زمانی که برخی جوانان بر حسب وظیفه تاریخی و تعهد اجتماعی دست به نگارش داستانهایی درباره دفاع مقدس میزدند و انقلاب نسلی جدید را درعرصه داستاننویسی معرفی میکرد، جریان شبهروشنفکر بخصوص پس از اتمام جنگ، فضا را برای طرح مطالبات خود مناسب دید. اتکا به حوزه نظری ترجمهای و نفوذ در جریان نقد ادبی و تئوریپردازی در آموزش داستان در این دوران تاکنون اهرمهای جریان شبهروشنفکر برای خاموشسازی ادبیات داستانی آرمانخواه انقلاب اسلامی بوده است.
*واکنش منفعلانه برخی نویسندگان به انقلاباسلامی در قابل پیشبینی است
بنابراین گرچه فتنه 88 از اهمیت برخوردار است اما نباید فراموش کرد که حوزه ادبیات داستانی با تجربیات گذشتهاش با این واقعه روبرو شد. برای کسانی که سیر داستان نویسی معاصر ایران را به دقت دنبال میکنند، واکنش منفعلانه برخی نویسندگان به این واقعه نه تنها قابل هضم که کاملا قابل پیشبینی بود. چرا که در طول عمر سی ساله انقلاب تا این واقعه، موضوعات بسیار مهمتری از فتنه 88 از جمله نفس پیروزی انقلاب و واقعه عظیم و تعیین کننده دفاع مقدس نیز پیشروی نویسندگان بوده است. تاریخ انقلاب انباشته از وقایعی است که در آن جبهه حق و باطلی حضور داشته است و این وقایع پیش چشم نویسندگان رخ داده است. اما برای ترسیم تصویر دقیقتری از واکنش نویسندگان به این واقعه بهتر است دست به تقسیم بندیای بزنیم.
*سکوت در برابر انفجار قرن/خراشی که بر بدن نیفتاد
دستهای از نویسندگان که از آنها به نویسندگان نسل پیشین یاد میشود، در مواجهه با انقلاب و پیروزی فکر دینخواهانه تا سالها ترجیح دادن در این باره سخنی نگویند. این عده با توجیهاتی چون، مسدود بودن فضای جامعه برای نشر آثار و نبود آزادی بیان یا لزوم گذشت زمان قابل توجه برای نگارش آثار داستانی و یا بدتر از آن به دلیل عدم حضور و تجربه محسوس از این وقایع درباره انقلاب و جنگ ننوشتند. این امر ناشی از ماهیت روشنفکری است که اساسا هیچ چیزی را آنقدر ارزشمند نمیداند که برای آن جان خود را فدا کند. شاید به همین دلیل است که همین نویسندگان مدعی پیشرو بودن در طول دفاع مقدس خراشی بر نداشتند. در حالی که دم از دفاعی بودن و مظلومیت مردم و نوشتن برای آنها میزدند. این ترس مزمن در ادبیات روشنفکری به انضمام نسبیاندیشی که اساس هیچگاه قطعیتی را موجب نمیشود این طیف را راجع به وقایع مهم مربوط به انقلاب خاموش ساخت. از سویی این طیف نه تنها به خاموشی بسنده نکرد بلکه در دهه هفتاد و پس از ان در دهه هشتاد، پس از وعده های بسیار در تولید آثاری درباره دفاع مقدس شاهد انتشار آثاری از این گروه بودیم که نه تنها دفاع و تقدسی در آن دیده نمیشد، که این واقعه در ان به روشنی تحریف شده بود. در این بخش هم دلایلی چون آزادی نویسنده و غیرمتعهدبودن نویسنده جز به اندیشه خود و تاکید بر فردیت نویسنده از سوی این طیف تکرار میشد. با این سابقه، انتظار عدم پرداخت این گروه به مقوله فتنه کاملا طبیعی است.
*انگیزههای دیگری در تولید اثر/عقبگرد برخی نویسندگان جنگ
عدهای از نویسندگان درباره انقلاب و دفاع مقدس نوشتند. اما دواعی این عده در خلق آثار از یک جنس نبود. بلکه بعضا با انگیزههای ملی و ناسیونالیستی به مقوله دفاع مقدس پرداختند. طبیعی است در این دیدگاه فتنه تعریف دیگری خواهد داشت.
اما طیفی که زاییده انقلاب و جنگ بودند انتظارات بیشتری را بر میانگیختند. اینان در دوره جنگ، توانسته بودند برای نخستین بار در طول حیات ادبیات داستانی معاصر ایران پیلهای را که روشنفکران به دور ادبیات دوخته بودند و آن را از نگاهی واقعبینانه به جامعه باز داشته بودند کنار بزنند. این نویسندگان تجربهای را در دهه شصت رقم زدند که به نظر میرسد تا کنون نتوانسته است به صورت یک جریان خود را تکرار کند. تجربه سالهای پس از انقلاب نشان داده است که بین واکنش توده مردم و نویسندگان تفاوت آشکاری دیده میشود. در حالی که مردم در جبهه های خطر و بصیرت پیشتازند، نویسندگان یا با تاخیری قابل توجه تلاش میکنند به دنبال مردم حرکت کنند یا طیفی از آنان به نحو آشکاری مخالف حرکت توده بیدار مردم قدم برداشتهاند. اگر معیارهای ناب اسلامی و معارف شیعی ملاک حرکت باشد، در دفاع مقدس شاهد اوج روحانی جوانانی بودیم که به تعبیری حکیمانه یک شبه ره صد ساله را طی کردند. این در حالی است که تنها تعدادی از آثار منتشرشده در دهه شصت و معدود آثار منتشرشده پس از جنگ در حوزه داستان چنین اوجی را به صورت هنری از دفاع مقدس نشان دادهاند. بلکه برخی از نویسندگانی که خود در جنگ حاضر بودهاند و در زمان جنگ برای جنگ نوشتهاند اکنون با عقبگردی آشکار، نوشتن از این تجربهها را عقبگرد ادبیات میدانند و این گونه آثار را به سفارشینویسی، شعارینویسی و ادبیات تبلیغی و تهییجی متهم میسازند. از این رو، باید گفت در طول تاریخ انقلاب اسلامی عموما- جز استثناهایی اندک- مردم پیشتر و بیشتر از نویسندگان در مسیر انقلاب قدم برداشتهاند. این در حالی است که ادبیات داستانی داعیهدار دید هنرمندانهای است که عموم مردم از ان غافلند و نویسندگان خود را صاحب تجربهای غنیتر از عموم مردم میدانند. چگونه این ادعا با واقعیت ادبیات داستانی معاصر قابل جمع است و دلایل این امر چیست؟
*روشنفکری پس از انقلابی بودن
فتنه شرایط پیچیدهتری از مسائل و موقعیتهای دشوار در تاریخ دارد. اگر مقایسهای بین شرایط دفاع مقدس و شرایط فتنه 88 برقرار شود، مشخص خواهد شد که در دفاع مقدس تشخیص دشمن و دوست چندان دشوار نبوده است. حقانیت جبهه خودی و باطل بودن دشمن امری نیست که در آن تردید روا داشته شود. در حالی که در شرایط فتنه باطل لباس حق میپوشد و حق با باطل پوشیده میشود. بنابر این نوشتن درباره فتنه از نوشتن درباره دفاع مقدس یا حتی انقلاب سختتر است. با نگاهی به شرایط ادبیات داستانی انقلاب و دفاع مقدس، در مییابیم طیفی از نویسندگان نوظهور شبهروشنفکر از میان نویسندگان انقلاب سر بر آوردند. پرچم جریان ادبیات سیاه دفاع مقدس به دست کسانی بر افراشته شد که خود زمانی جزو رزمندگان دفاع مقدس محسوب میشدند. البته این پرچم از جریان شبهروشنفکری پیش از انقلاب و مبانی فکری و تهنشین اندیشههای ادبی آنها به عاریت گرفته شده بود. با این وجود کاری که شبهروشنفکران نسل گذشته قادر به انجام آن نبودند و یا شاید به دلیل عدم شرکت در جنگ جسارت بیان آن را نداشتند توسط طیف واپسگرای نویسندگان جنگ کلید خورد. این طیف مسیری را برای ادبیات دفاع مقدس رقم زدند که تبدیل به خطری جدی برای ماهیت ادبیات داستانی دفاع مقدس و آینده آن شد. بر این اساس، واقعیتی که ظاهرا تردیدی در دفاعی بودن و تقدس آن نمیرفت و فهم حق و باطل در دو سوی جبهه بدیهی شمرده میشد و انگیزههای دینی جبهه خودی واضح بود در دیدگاهی سیاه، تردید زده، یاس انگار و هویت باخته، از ماهیت نورانی خود تهی شد. در این شرایط طبیعی بود کسانی که حق واضحی را در پس توجیهات داستاننویسانه و مغالطات منوالفکری خود تیره میساختند، عملا به چیزی به عنوان فتنه اعتقاد نداشته یا زمینه تحریف ان را مهیاتر میانگاشتند.
*ادبیات سیاسی انقلاب زیر سایه ادبیات دفاع مقدس مغفول واقع شد
اما طیف چهارمی نیز برای نویسندگان قابل فرض است. عدم ظهور و بروز آثاری در رابطه با فتنه در نوشتههای اینان به دلایل اعتقادی باز نمیگردد. در تحلیل واکنش این عده باید شرایط و علل موثر شکلگیری داستانهایی با مضامین سیاسی را در نظر گرفت. مقوله ادبیات سیاسی در فضای ادبیات داستانی پس از انقلاب مقوله تقریبا بکری به حساب میآید. طبق باور مشهور همانطور که اهمیت دفاع مقدس، توجه به ادبیات سیاسی انقلاب را تا حدودی به حاشیه راند، درباره دیگر موضوعات سیاسی نیز چنین تاثیری را ایجاد کرد. طبیعی است وجود سنتهای ادبی و گونههای ادبی در فضای ادبیات میتواند تولید آثاری از این دست را تسهیل کند.
*مهمتر از معرفی نویسندگان انقلابی، نگهداشتن نویسندگان در عرصه انقلاب است
تجربه فتنه 88 و واکنش نویسندگان به آن، تلخیهایی را در ذائقه هر قاضی
منصفی ایجاد میکند. با این وجود امیدها و نویدهایی نیز در این زمینه دیده
میشود. تردیدی در این نیست که ادبیات داستانی پس از انقلاب دائما در حال
پوستاندازی است. این امر نه تنها در موضوع و مضمون و ساختار که حتی در
نویسندگان ادبیات انقلاب نیز دیده میشود. انقلاب دائما نویسندگانی را
زاییده است. این نویسندگان عموما تحت شرایطی واحد پدید آمدهاند. جوانانی
که از متن جامعه برخاستهاند و با انگیزههای بالا و ایمان و شجاعت ستودنی
دست به قلم برده و به واقعنگاری پرداختهاند. شاید بهترین شاهد این حرکت
امید بخش نویسندگانی باشند که در جشنواره داستان فتنه سال گذشته و جشنواره
فتنه و بیداری اسلامی سال جاری دست به قلم بردند. قطعا این دلهای مالامال
از ایمان و قلمهای تجربهگر در آینده ادبیات انقلاب نیز از مجرایی که
گمان نمیرود پدید خواهند آمد. اما تجربه فتنه برای ادبیات داستانی پس از
انقلاب گویای تجربه تلخ اما سازندهای است. ادبیات داستانی انقلاب باید
بیاموزد که همانند دیگر عرصههای اجتماعی و سیاسی، انقلاب از آن هیچ کسی
نیست و هر انسانی تا زمانی که با آرمانهای انقلاب همراه است انقلابی
محسوب میشود. سرمایهگذاریهای هدر رفته برخی نهادهای ادبی به نام انقلاب
در برخی مقاطع به ضد خود تبدیل شده است و مدارای ناصواب با نویسندگانی که
زمینههای تغییر فکری خود را آشکار ساختهاند، نوعی چشم پوشی بر تجربیات
گذشته محسوب میشود. ادبیات انقلاب نباید تنها نگرانیاش معرفی و
پدیدآوردن نویسندگان متعهد باشد. شاید مهمتر از این نگه داشتن نویسندگان
در عرصه ادبیات انقلاب است.
وی افزود: در نگاهی مقطعی به فیلمسازی ایران سال به سال سقوط داشتهایم. شرایط اجتماعی جامعه امروز خطرناک است. خطر اصلی وجود بی فرهنگی است و متاسفانه در این میان فیلمسازی ما هم دچار معضل شده است چرا که اثرات تخریبی بیشتری در جامعه دارد.
بحرانی هدف این تخریبها را روح و روان جامعه دانست و گفت: سینمای امریکا هم بنایش بر تخریب است. آنها با ایجاد هیجانات روح و روان مخاطب را تخریب میکنند و این همان کاری است که ما در جامعه با ساخت سریالها و فیلمهای سینمایی مختلف انجام میدهیم.
وی افزود:همیشه تخریب سادهتر از ساختن انسان است.ساختن انسان کار طولانی و پرزحمتی است .سینمای داخل امروزه از مولفههای مخرب بهره میگیرد. این در حالی است که ما امروز عادت به دیدن فیلم داریم بنابراین سینما باید به سمت سینمای خاص برود که مبانیش از قران استخراج شود. هنرمان هم باید در راستای فرهنگمان باشد که تاکنون کسی از عهده آن برنیامده است.
«اکبر نبوی» سینماگر و مستند ساز با سابقه نیز در نخستین دوره از همایشهای جوان ایرانی - زندگی ایمانی با تاکید بر اینکه شناخت ما از جوان ناقص است گفت: متاسفانه امروزه اکثر افراد حتی سیاستگذاران شناختی از جوان ندارند و شاید تنها فیلمی که در دهه اخیر ساخته شده فیلم «مرهم» علیرضا داوودنژاد است که توانسته گرفتاریهای مواد مخدر را به درستی نشان دهد.
وی در ادامه تعریفی از جهان معنایی و جوان را ارائه داد و گفت: یکی از مهمترین عناصر که با ایدئولوژی جوان امروز همراه است آرمان خواهی اوست. از خود گذشتگی، دگرخواهی و آرمان خواهی جوان باعث افزایش تاثیر گذاری او میشود.
وی که سالها در حوزه قلم وسینما فعالیت داشته، هنر را یکی از جلوههای اجتماعی هر جامعهای دانست و افزود: در موقعیتیابی هنر، سینمای امروز و جوان باید سی سال حضور فیزیکی جوانان را بررسی کرد گرچه حضور فیزیکی به معنای خواست بازیگری نیست بلکه بسیاری از حوزههای استراتژیک و اجتماعی را در بر میگیرد.
نبوی در ادامه به مقایسه سینمای پیش وپس از انقلاب پرداخت وگفت: سینمای پیش از انقلاب از دو جهت قابل بررسی است در آن دوران از سویی بی قیدی همراه با رنگ و لعاب جوانمردی وجود داشت و از سوی دیگر سرچشمههای موج نوی فرانسه در اثار سینمایی دیده میشد که به تعبیری تمامی این موارد باعث شده بود حرکت سینما متوقف شود. در دوره اول انقلاب فیلم های سینمایی هم رنگ و لعابی از انقلاب داشت که میتوان به فیلم «فریاد مجاهد»اشاره کرد که با فضای درونی و فرهنگ جامعه بسیار متضاد بود.
وی تربیت نسل جوان در عرصه سینما را یکی از اقتضائات زمان امروز دانست و گفت: جوانانی زمانی فیلمهایی مهیج را در دوره جنگ ساختند، اما آتش توپخانهها اکنون خاموش شده و باید در دوره فعلی که نسل چهارم را تشکیل میدهند؛ مسایل جامعه ناشناخته و به آن بپردازیم.
]]>به گزارش خبرگزاری فارس، زنوزیجلالی درباره برگزاری چنین همایشی گفت: سوال من این است که چرا تا به حال در ادبیات داستانی همچین همایشی برگزار نشده و بهتر است دامنه چنین همایشهایی گستردهتر باشد تا وضعیت ادبیات داستانی ما بهتر شود.
زنوزیجلالی درباره وضعیت داستان کوتاه در ایران به خصوص در دهه اخیر عنوان کرد: در دهههای 40 و 50 ما وضعیت بهتری در داستان کوتاه داشتیم و انتظار میرود آن روند ادامه داشته باشد. چرا که ما در داستان کوتاه پتانسیلهای زیادی برای رشد داریم و اگر سعی کنیم در این زمینه به صورت جهانی عمل کنیم و کارشناسان بتوانند داستان کوتاه ایرانی را به جهانیان معرفی کنند؛ وضعیت آن در کشورمان بهتر خواهد شد.
وی یکی از دلایل موفق نبودن داستان کوتاه در دهههای اخیر را غیر ایرانی بودن داستانها عنوان کرد و افزود: متاسفانه درونمایه بسیاری از داستانهای نویسندگان کشور، فضاسازی و شخصیتپردازی ایرانی نیست. اگر ما اسامی را در داستانهایمان عوض کنیم و به اسامی غیر ایرانی تبدیل کنیم به وضوح میبینیم هیچ رنگ و بویی از ایرانی بودن در آنها نیست.
این نویسنده داستان ایرانی را چنین تعریف کرد: داستان ایرانی داستانی است که وقتی خواننده آن را میخواند فضای ایران، آداب و سنن ایرانی، شخصیتهایی با رفتار و منش و دیالوگهای ایرانی برایش تداعی شوند. عدم توجه به بافت عمومی کشورمان و فرمزدگی یکی از آسیبهای جدی داستان کوتاه امروز ماست. نویسندگان ما بهتر است دست از تقلید و کپیبرداری داستانهای غربی بردارند و دغدغه شبیه به دیگری شدن را از سر بیرون کنند.
وی افزود: متاسفانه داستانهای دفاع مقدس و انقلابی هم از این قاعده مستثنی نیستد و دچار همین ضعف شدهاند. بسیاری از این داستانها نمیتوانند چهره واقعی رزمندگان و انقلابیها را ترسیم کنند و بیشتر شبیه به داستانهای خارجی با چنین مضامینی هستند.
زنوزیجلالی تصریح کرد: بهتر است معیار تجلیل از نویسندگان خاص در این همایش مشخص باشد و مسؤولان بتوانند دلایل قانعکننده و درستی برای انتخاب خود داشته باشند. معیارها نباید سلیقهای باشند و گزینش باید منطقی و درست باشد تا به جای جاذبه؛ دافعه به وجود نیاید.
* سلیمی: داستان کوتاه نباید به دام تکرار بیفتد
علیالله سلیمی جامعه را نیازمند این نوع همایشها دانست و عنوان کرد: هر عملی که در انتها منجر به فراگیر شدن داستان کوتاه شود مفید و ضروری است. همایش میتواند نظر مخاطب را به سمت داستان کوتاه جلب کند و به طور کلی بسیاری از مخاطبان را با این مقوله آشنا کند به همین علت جامعه ادبی کشور به این همایش نیاز دارد.
وی افزود: چنین همایشی برای تاثیرگذار بودن باید گسترده و فراگیر برگزار شود، همه نویسندگان حاضر باشند و مخاطبان هم بتوانند در بعضی از برنامهها شرکت کنند تا رابطهای میان مخاطب و نویسنده به وجود بیاید.
این نویسنده یکی از الزامات این همایش را اطلاعرسانی درست و به موقع خواند و گفت: روابط عمومی و خبررسانی وسیع میتواند همه را از چنین همایشی مطلع کند. حضور نویسندگان بیشتر و مختلف در این همایش ضروری است و این امر نیازمند اطلاعرسانی وسیع است.
سلیمی داستان کوتاه را جلوتر از رمان ارزیابی کرد و گفت: داستان کوتاه ایران این روزها در وضعیت خوبی به سر میبرد و از رمان پیش افتاده، اما نباید به این بسنده کنیم. بعضی از داستانها فقط با فرم بازی میکنند و از لحاظ محتوا حرفی برای گفتن ندارند، اگر هم قدری محتوای خوبی داشته باشند اغلب تکراری است، این تکرار از حوصله مخاطب خارج است و میتواند به داستان کوتاه ضربه بزند.
علیالله سلیمی تدام چنین همایشی را کمک به ادبیات داستانی کشور خواند و افزود: این همایش نباید مانند بعضی از همایشها و جشنوارههای دیگر بعد از برگزاری به کلی فراموش شود، در این صورت هیچ تاثیری نخواهد داشت. تداوم این همایش میتواند باعث رشد ادبیات داستانی کشور شود.
وی تصریح کرد: همچنین این همایش نباید تنها محل ارائه آمار و ارقام باشد، باید کار ریشهای در آن صورت بگیرد. بعد آموزشی و تحلیلی همایش بسیار مهمتر از آمار و ارقام است.
* داداشی: همایش داستان کوتاه تلنگری بر جریانات ادبی کشور است
حمیدرضا داداشی گفت: همایش داستان کوتاه میتواند تلنگر خوبی به جریانات ادبی کشور باشد و کمک کند داستان نفس بکشد، ادبیات زنده شود و توجهات را به سمت خود جلب کند.
داداشی این همایش را تلنگری به جریان ادبی کشور دانست و عنوان کرد: هر اتفاقی که منجر به رونق ادبیات کشور شود و کتاب و کتابخوانی را گسترش دهد؛ مفید و ارزنده است.
وی افزود: اگر افراد حاضر در این همایش بتوانند از تجربیات خود به خوبی استفاده کنند و آنها را مطرح کنند و در اختیار دیگر افراد قرار دهند؛ میتوان این همایش را تاثیرگذار نامید. بهتر است دستاندرکاران این همایش نگاه عمومیتری به ادبیات داشته باشند و فقط عدهای خاص با سلایقی خاص و مشابه در آن حاضر نشوند.
داداشی توجه به داستان کوتاه را در این چند سال اخیر مثبت و رو به رشد ارزیابی کرد و گفت: به جرات میتوانم بگویم این چند دهه اخیر استقبال بسیار خوبی از داستان کوتاه در کشور ما صورت گرفته است، اگر چه همیشه سیر صعودی نداشته و پستی و بلندیهای زیادی را طی کرده، اما به طور کلی جوانان داستان کوتاه را بیشتر میپسندند و راحتتر با آن ارتباط برقرار میکنند.
داور جشنوارههای مختلف ادبی کشور افزود: نظر من این است که فقط به برگزاری این همایش در طول یک سال بسنده نکنیم و کاری کنیم این همایش ادامه داشته باشد و سالها آتی هم شاهد برگزاری آن باشیم.
وی علت توجه جوانان به داستان کوتاه را مشکلات زندگی شهری دانست و تصریح کرد: امروزه آنقدر مشغلههای مردم زیاد شده که به جز مخاطبان حرفهای ادبیات کمتر کسی پیدا میشود که رمان به دست بگیرد. اما در بسیاری از مواقع شاهد این هستیم که مخاطبان عام به داستانهای کوتاه روی میآورند و در اماکن عمومی آن را مطالعه میکنند. این داستانها برخلاف حجم کم عموما معنای عمیقی را در بر میگیرند به همین سبب روز به روز مخاطبان آنها افزایش مییابد.
*ساسان ناطق: همایشهای ادبی محدود به تهران نشوند
ساسان ناطق گفت: همایشها نباید معطوف به تهران و نویسندگان و کارشناسان حاضر در تهران شود؛ چرا که در دیگر شهرها و مناطق کشور استعدادهای فراوانی وجود دارند که نیازمند توجه و آموزش هستند.
ناطق یکی از نویسندگان کشورمان برگزرای این همایش را مثبت ارزیابی کرد و گفت: اگر بتوان دامنه این همایشها را گسترده کرد تا جوانان علاقهمند به داستاننویسی در کل کشور با مباحث علمی و نظری ادبیات به خصوص داستان کوتاه آشنا شوند؛ میتوان این همایشها را مفید و با ارزش دانست.
وی ادامه داد: برگزاری چنین همایشهایی خوب است، اما نباید فقط به حرف زدن اکتفا کرد. همایش باید تاثیر بلندمدت داشته باشد، به این معنا که بعد از برگزاری و آسیبشناسی، برای رفع مشکلات کمک شود.
وی افزود: حمایت و پشتیبانی مسؤولان از نویسندگان خیلی بهتر از تجلیل در همایش است، این طور نباشد که در چنین همایشی تنها از عده خاصی از نویسندگان تجلیل شود و بقیه افراد به عقب رانده شوند.
ناطق توجه به داستان کوتاه و برگزاری همایشی با این عنوان را بسیار مثبت و تاثیرگذار خواند و گفت: از آنجایی که مردم ایران طی این سالها از ادبیات واقعی فاصله گرفتهاند و شاهد چاپ و فروش رمانهایی هستم که همگی از لحاظ مضمون در وضعیت بدی قرار دارد، میتوان امیدوار بود این همایش زمینهای فراهم کند تا داستان کوتاه پیشرفت کند و بتواند جایگاه خوبی میان مخاطبان پیدا کند.
وی مشکلات ادبی کشور را در عدم حمایت مسؤولان از نویسندگان دانست و افزود: انتظار میرود این همایش باعث شود مسؤولان حقیقت امر را ببینند و در کنار مباحث نظری به جنبههای دیگر ادبیات داستانی کشور نیز توجه کنند. این همایش در پایان باید بتواند منجر به چاپ آثار بیشتری در زمینه داستان کوتاه شود. البته نه آثار کم کیفیت و ضعیف، بلکه آثاری با پشتوانه قوی فکری.
]]>احد دهبزرگی شاعر در گفتوگو با خبرنگار کتاب و ادبیات خبرگزاری فارس، درباره مجموعه شعرهای جدید خود گفت: مجموعه شعر «گل میروید» شامل دوبیتیهای بنده بود که چندی پیش از سوی انتشارات سوره مهر منتشر شد.
وی در ادامه سخنان خود با اشاره به مجموعه «گل میروید» عنوان کرد: این مجموعه شامل رباعیهای آیینی است که در دو بخش سروده و گردآمده است؛ بخش نخست شامل رباعیهای آیینی است که به نوعی روایت تاریخ اسلام در قالب شعر و بخش دوم رباعیهای آزاد در موضوعات اجتماعی، عاطفی و ... است.
ده بزرگی در این راستا خاطر نشان کرد: با به اتمام رسیدن، این کتاب به سوره مهر سپرده شده است.
این شاعر در ادامه با تاکید بر این مطلب که مجموعه امامزادگان نیز در دست تالیف است، یادآور شد: وجود حرم مطهر امامزادگان در شیراز و این استان از جمله نعمتهای الهی است؛ از این رو سالها ذهن من مشغول تهیه اثری در راستای شناساندن شخصیت و جایگاه این امامزادگان در حوزه شعر و ادبیات بود.
* «هزار پنجره خورشید» طی روزهای آینده منتشر میشود
وی در ادامه درباره دیگر مجموعه شعر خود با عنوان «هزار پنجره خورشید» توضیح داد: این مجموعه شامل 500 دوبیتی است که با موضوع توحید آغاز و تا امام زمان(عج) اشعاری را در بر دارد.
دهبزرگی ضمن اشاره به اینکه تعداد صفحات این اثر هنوز مشخص نیست بیان کرد: مجموعه شعر «هزار پنجره خورشید» طی روزهای آینده منتشر خواهد شد.
به گفته این شاعر، این مجموعه شامل 500 دوبیتی است که 1000بیت را در خود دارد و در قالب یک کتاب منتشر میشود.
دهبزرگی در ادامه برای نمونه یکی از دو بیتیهای این مجموعه را خواند؛
سلام من بر آن ساقی سرمست
به پیمانه فروش بی سر و دست
همان ساقی که گاه دادن جان
محاسن را ز خون سر حنا بست
وی گفت: این دوبیتی برداشتی از زیارت ناحیه مقدسه است که باید اینگونه گفت: «السلام علی الشیب الخضیب».
]]>به گزارش خبرنگار مهر، مجموعه داستان «گنجشکها نقطه گنجشک سر خط» 15 داستان کوتاه از روئین را در برمیگیرد. این کتاب اولین اثر حوزه بزرگسال این نویسنده عرصه ادبیات کودک و نوجوان است که به تازگی به چاپ سوم رسیده است.
عنوان داستانهای این مجموعه عبارتاند از: «گنجشکها نقطه گنجشک سر خط»، «اطلسیها»، «لحظههای سوخته»، «بیستوچهار پله تا...»، «یکی از همین روزها»، «بگذار همهچیز خراب شود»، «باد که بیاید»، «ماهی تنگ بلور»، «مثل بچهها»، «آخرین سهشنبه»، «خاکسپاری»، «برای زنده ماندن»، «ردپایی بر ساحل»، «فصل تازه» و «از آنهمه دیروز».
این کتاب با 116 صفحه، شمارگان 2 هزار و 500 نسخه و قیمت هزار و 800 تومان، سال گذشته برای اولین بار توسط سوره مهر منتشر شد و در حال حاضر به چاپ سوم رسیده است.
از ظریفه روئین پیش از این کتابهای «گزیده ادبیات معاصر، مجموعه داستان»، «نوه های ننه رعنا»،«استاد فضایلی»، «باغ شیشه ای»، «از اینجا تا بهار»، «گربه ستاره را خورد»، «نقاشی ها حرف میزنند»، «سفره عشق پهن است»، «شاید دستمان به ماه برسد» و «گنجشک ها نقطه گنجشک سر خط» منتشر شده است.
]]>